Voorwoord

Beste student,

Je staat op het punt aan een nieuw hoofdstuk te beginnen. Misschien ben je net gestart in het hoger onderwijs, misschien sta je nog op de drempel ervan. Hoe dan ook: je bevindt je op een kruispunt dat even spannend als uitdagend is. Toen ik zelf op jouw leeftijd aan mijn studies begon, had ik één duidelijke verwachting: als ik hard genoeg werkte, dan zou alles wel vanzelf goed komen. Maar al snel merkte ik dat studeren in het hoger onderwijs veel meer vraagt dan alleen inzet. Het vraagt inzicht in jezelf, in je gewoontes en in de manier waarop je met druk omgaat. Dat is precies waar dit boek jou bij wil helpen.

Ik schrijf dit voorwoord niet enkel als docent met vijfentwintig jaar ervaring, maar ook als iemand die ooit zelf vastliep. Tijdens mijn eigen studieperiode worstelde ik met perfectionisme en faalangst. Ik wilde alles altijd foutloos doen en was bang om slecht te scoren, om niet te voldoen aan verwachtingen — van anderen, maar vooral van mezelf. Die druk maakte studeren onnodig zwaar. Ik deelde mijn tijd niet goed in, durfde niet op tijd hulp te vragen en gaf fouten meer gewicht dan ze verdienden. Pas veel later besefte ik dat perfectionisme geen bewijs is van motivatie, maar vaak een rem op groei. Je durft geen risico’s nemen, je legt de lat onrealistisch hoog en je raakt uitgeput nog voor je goed en wel aan de sprint begint.

Mijn faalangst zorgde er bovendien voor dat ik soms liever niet begon aan een taak dan het risico te nemen dat ze niet perfect zou zijn. Die zelfopgelegde blokkade herken ik vandaag bij veel studenten. Je komt van een omgeving waarin leerkrachten je vaak stap voor stap begeleiden en plots moet je veel meer zelf plannen, structureren en beslissingen nemen. Als docent zie ik hoe groot die overgang soms is. Maar ik zie ook hoe studenten die de juiste strategieën leren, hun eigen studieritme vinden en vertrouwen opbouwen, echt kunnen openbloeien.

Dit boek is ontstaan vanuit die dubbele ervaring: de fouten, twijfels en hindernissen waar ik als student tegenaan liep en de inzichten die ik de voorbije vijfentwintig jaar verzamelde door duizenden studenten te begeleiden. Mijn bedoeling is niet om jou nog een reeks regels of verplichtingen op te leggen. Wat ik je wil geven zijn handvatten: praktische manieren om te studeren, om te plannen, om jezelf te motiveren en om rust te vinden in drukke tijden. Handvatten waarmee je jouw eigen stijl kunt ontwikkelen, want succesvol studeren is nooit een standaardpakket dat voor iedereen hetzelfde werkt. Het is iets persoonlijks.

Je zult merken dat dit boek geen sprookjes vertelt. Succesvol studeren vraagt inspanning, discipline en soms doorzettingsvermogen wanneer je het even niet meer ziet zitten. Maar het is tegelijk veel minder overweldigend dan het lijkt wanneer je begrijpt hoe leren werkt, hoe je brein informatie verwerkt en hoe je realistische doelen stelt. Grote veranderingen beginnen vaak bij kleine gewoontes: een duidelijke planning, pauzes die echt pauzes zijn, op tijd vragen stellen en leren accepteren dat fouten geen rampscenario’s zijn, maar noodzakelijke stappen in vooruitgang.

Wat ik jou vooral wil meegeven, is dat onzekerheid normaal is. Niemand begint in het hoger onderwijs met alle antwoorden. Onzekerheid hoeft geen belemmering te zijn; ze kan zelfs je bondgenoot worden als je leert hoe je ermee omgaat. Perfectionisme en faalangst verdwijnen niet zomaar, maar je kunt wel leren hoe je ze tot jouw kracht omzet in plaats van in hun schaduw te leven.

Mijn hoop is dat je in dit boek herkenning vindt, maar vooral richting. Dat je ontdekt hoe je je studies efficiënt en met vertrouwen kunt aanpakken, zonder jezelf te verliezen in druk, verwachtingen of onnodige angst. Je hoeft niet perfect te zijn om succesvol te zijn — je moet vooral bereid zijn om te groeien.

Soms kan een kleine ingreep een groot verschil maken. Zo weten we uit onderzoek dat lezen op papier een diepere en langdurigere indruk nalaat op je brein dan lezen van een scherm. Precies daarom is dit boek bewust niet als e-boek uitgegeven: ik wil dat de inhoud zo goed mogelijk in je geheugen verankerd raakt. Ook de vormgeving is een weloverwogen keuze. Door de tekst enkel links uit te lijnen en te werken met een toegankelijk lettertype zoals Calibri, wordt het leesproces rustiger en overzichtelijker — ook voor studenten met leesstoornissen. Kleine keuzes, met een groot effect op jouw leerervaring.

Ik wens je een inspirerende start, veel moed op moeilijke dagen, en bovenal: plezier in leren.